IQTISODIY TEBRANISHLAR VA ISHSIZLIK: NAZARIY BOG‘LIQLIK, DINAMIKA VA BANDLIK SIYOSATI

Authors

  • Boyjigitova Marjona Sobirjon qizi Samarqand iqtisodiyot va servis instituti
  • Urunbayeva Yulduz Pirnazarovna Samarqand iqtisodiyot va servis instituti

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.24005791

Keywords:

iqtisodiy tebranishlar, iqtisodiy sikl, ishsizlik, davriy ishsizlik, bandlik, yalpi ichki mahsulot, potensial ishlab chiqarish, Okun qonuni, mehnat bozori

Abstract

Maqolada iqtisodiy tebranishlarning mazmuni, iqtisodiy sikl bosqichlari va ishsizlikning shakllanish mexanizmlari tahlil qilinadi. Ishsizlikning friksion, tarkibiy, mavsumiy va davriy turlari yoritilib, ayniqsa, yalpi talab pasayishi hamda ishlab chiqarish hajmining potensial darajadan og‘ishi bilan bog‘liq davriy ishsizlikka e’tibor qaratiladi. O‘zbekiston Respublikasining 2017–2025-yillardagi rasmiy ishsizlik darajasi va yalpi ichki mahsulot o‘sishi ko‘rsatkichlari qiyosiy-tavsifiy usulda o‘rganiladi. Tahlil natijasida 2020-yilda iqtisodiy o‘sishning keskin sekinlashgani va ishsizlik ko‘rsatkichining eng yuqori darajaga chiqqani, keyingi yillarda esa iqtisodiy faollik tiklanishi fonida ishsizlik pasaygani ko‘rsatiladi. Ishsizlikni kamaytirish bo‘yicha makroiqtisodiy va tarkibiy siyosat yo‘nalishlari taklif etiladi.

References

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. SIAT — “Ishsizlik darajasi” statistik ko‘rsatkichi, kod 2.02.01.2200. 2017–2025-yillar. https://siat.stat.uz/data/1875/

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. SIAT — “Yalpi ichki mahsulotning o‘sish sur’ati” statistik ko‘rsatkichi, kod 4.01.01.0002. 2017–2025-yillar. https://siat.stat.uz/data/1921/

International Labour Organization (ILO). Guide for the Formulation of National Employment Policies. Mehnat kuchi va ishsizlik tushunchalarining ta’rifi. https://www.ilo.org/sites/default/files/wcmsp5/groups/public/@ed_emp/@emp_policy/documents/publication/wcms_188048.pdf

Jahan, S., Mahmud, A. S. The Output Gap: Veering from Potential. IMF, Finance & Development. https://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/basics/22_output-gap.htm

Ball, L., Leigh, D., Loungani, P. Okun’s Law: Fit at 50? IMF Working Paper No. 13/10, 2013. https://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2013/wp1310.pdf

Mankiw, N. G. Macroeconomics. 10th ed. New York: Worth Publishers, 2022.

Downloads

Published

2026-11-06