ВЛИЯНИЕ ВИРУСА ЭПШТЕЙНА–БАРР НА ОРГАНИЗМ ЧЕЛОВЕКА: ИЗМЕНЕНИЯ МЫШЕЧНОЙ И СЕРДЕЧНО-СОСУДИСТОЙ СИСТЕМ, МЕТАБОЛИЧЕСКИЕ НАРУШЕНИЯ И ГЕПАТОБИЛИАРНЫЕ ПРОЯВЛЕНИЯ, ФИЗИОЛОГИЧЕСКИЕ МЕХАНИЗМЫ ПОДДЕРЖАНИЯ ГОМЕОСТАЗА И ГРАНИЦЫ ФУНКЦИОНАЛЬНОЙ АДАПТАЦИИ.
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.24102209Keywords:
вирус Эпштейна–Барр, миалгия, утомляемость, миокардит, анемия, АЛТ, АСТ, гепатит, жировой гепатозAbstract
Вирус Эпштейна–Барр (Epstein–Barr virus, EBV) является одним из наиболее распространённых представителей семейства Herpesviridae и способен сохраняться в организме человека на протяжении всей жизни. Помимо характерного поражения лимфоидной ткани, инфекция может сопровождаться системными физиологическими изменениями, затрагивающими скелетную мускулатуру, сердечно-сосудистую систему, кроветворение, энергетический обмен и гепатобилиарную систему. Особое значение имеют постинфекционная утомляемость, мышечная слабость, миалгия, снижение физической работоспособности, изменения частоты сердечных сокращений и редкие случаи миокардита. Важными лабораторными проявлениями являются повышение активности аланинаминотрансферазы (АЛТ) и аспартатаминотрансферазы (АСТ), а в отдельных случаях — гематологические нарушения, включая гемолитическую анемию. Также рассматриваются снижение массы тела, нарушение аппетита, тошнота и рвота. Отдельное внимание уделяется вопросу возможной связи EBV с жировой болезнью печени, поскольку стеатоз не относится к типичным установленным проявлениям острой EBV-инфекции. Целью настоящего обзора является анализ физиологических механизмов системного воздействия EBV с акцентом на мышечную и сердечную деятельность, механизмы утомления провести анализ границ физиологической работоспособности скелетных мышц в условиях субклинической интоксикации, изменения показателей крови и биохимических маркеров поражения печени.References
Damania B, Kenney SC, Raab-Traub N. Epstein-Barr virus: Biology and clinical disease. Cell. 2022;185(20):3652–3670. doi:10.1016/j.cell.2022.08.026.
Dunmire SK, Verghese PS, Balfour HH Jr. Primary Epstein-Barr virus infection. J Clin Virol. 2018;102:84–92. doi:10.1016/j.jcv.2018.03.001.
Odumade OA, Hogquist KA, Balfour HH Jr. Progress and problems in understanding and managing primary Epstein-Barr virus infections. Clin Microbiol Rev. 2011;24(1):193–209. doi:10.1128/CMR.00044-10.
Balfour HH Jr, Odumade OA, Schmeling DO, Mullan BD, Ed JA, Knight JA, et al. Behavioral, virologic, and immunologic factors associated with acquisition and severity of primary Epstein-Barr virus infection in university students. J Infect Dis. 2013;207(1):80–88. doi:10.1093/infdis/jis646.
Katz BZ, Shiraishi Y, Mears CJ, Binns HJ, Taylor R. Chronic fatigue syndrome after infectious mononucleosis in adolescents. Pediatrics. 2009;124(1):189–193. doi:10.1542/peds.2008-1879.
Chen X, Li Y, Deng L, Wang L, Zhong W, Hong J, et al. Cardiovascular involvement in Epstein-Barr virus infection. Front Immunol. 2023;14:1188330. doi:10.3389/fimmu.2023.1188330.
Tan ET, Wilkinson D, Edafe O. The utility of liver function tests and abdominal ultrasound in infectious mononucleosis: A systematic review. Clin Otolaryngol. 2022;47(6):611–619. doi:10.1111/coa.13965.
Kofteridis DP, Koulentaki M, Valachis A, Christofaki M, Mazokopakis E, Papazoglou G, et al. Epstein Barr virus hepatitis. Eur J Intern Med. 2011;22(1):73–76. doi:10.1016/j.ejim.2010.07.016.
Shi S, Li L, Pan C, Yang Y, Chen G, He Y. Case report: Systemic muscle involvement as the primary clinical manifestation of chronic active Epstein–Barr virus infection: A case-based review. Front Immunol. 2022;13:1027859. doi:10.3389/fimmu.2022.1027859.
Tuchinsky A, Montalvo A, Lent D, Goldman J. Acute myositis secondary to Epstein-Barr virus in the absence of infectious mononucleosis with severe rhabdomyolysis. BMJ Case Rep. 2023;16(12):e256313. doi:10.1136/bcr-2023-256313.
Katz BZ, Shiraishi Y, Mears CJ, Binns HJ, Taylor R. Chronic fatigue syndrome after infectious mononucleosis in adolescents. Pediatrics. 2009;124(1):189–193. doi:10.1542/peds.2008-1879.
Pedersen M, Asprusten TT, Godang K, Leegaard TM, Osnes LT, Skovlund E, et al. Predictors of chronic fatigue in adolescents six months after acute Epstein-Barr virus infection: A prospective cohort study. Brain Behav Immun. 2019;75:94–100. doi:10.1016/j.bbi.2018.09.023.
Meloni DF, Faré PB, Milani GP, Lava SAG, Bianchetti MG, Renzi S, et al. Hemolytic anemia linked to Epstein–Barr virus infectious mononucleosis: A systematic review of the literature. J Clin Med. 2025;14(4):1283. doi:10.3390/jcm14041283.
Shi S, Li L, Pan C, Yang Y, Chen G, He Y. Case report: Systemic muscle involvement as the primary clinical manifestation of chronic active Epstein–Barr virus infection: A case-based review. Front Immunol. 2022;13:1027859. doi:10.3389/fimmu.2022.1027859.
Balfour HH Jr, Dunmire SK, Hogquist KA. Infectious mononucleosis. Clin Transl Immunology. 2015;4(2):e33. doi:10.1038/cti.2015.1.
Chijioke O, Azzi T, Nadal D, Münz C. Innate immune responses against Epstein Barr virus infection. J Leukoc Biol. 2013;94(6):1185–1190. doi:10.1189/jlb.0313173.
Centers for Disease Control and Prevention. Clinical overview of Epstein-Barr virus (EBV). CDC; 2024. Available from: https://www.cdc.gov/epstein-barr/hcp/clinical-overview/
Centers for Disease Control and Prevention. About infectious mononucleosis (mono). CDC; 2024. Available from: https://www.cdc.gov/epstein-barr/about/mononucleosis.html
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Шапсанов Дилмурод Зокирович

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Ushbu jurnalda chop etilgan maqolalar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi (CC BY 4.0) ostida litsenziyalangan. Bu asarni nusxalash, tarqatish va moslashtirish imkonini beradi, agar asl muallif va manba to'g'ri ko'rsatilsa.
